ΔΕΙΚΤΕΣ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ

Παρόλο που υπάρχουν διάφορες προσεγγίσεις για την επεξήγηση και την εφαρμογή δεικτών (Rodríguez Jaume, 2000), από ρεαλιστική άποψη, πρόκειται για μια μονάδα μέτρησης που επιτρέπει την παρακολούθηση και αξιολόγηση ενός συστήματος. Όταν πρόκειται για τον ορισμό, ο όρος φαίνεται να συνδέεται με άλλες έννοιες. Συμπεριλαμβανομένης της έννοιας μέτρησης, της μεταβλητής ή του δείκτη. Εδώ θα θέλαμε να παρέχουμε μια διαφανή επισκόπηση αυτών των όρων ώστε να εντοπιστούν οι εξαρτήσεις και οι επικαλύψεις τους και να μπορούμε να αποκλείσουμε τη σύγχυση στο μέλλον.

  • Μεταβλητή: Γενικό όνομα που αναφέρεται στο σύνολο των τιμών που μπορούν να υιοθετηθούν από ένα βασικό σχήμα. Παράδειγμα: Πληθυσμός.
  • Μέτρηση: αριθμητική εργασία  σε μια πραγματικότητα ή ένα φαινόμενο. Αυτά είναι τα τυπικά δεδομένα που μπορούν να παρουσιαστούν ως αριθμός ή ως χαρακτηριστικό. Παράδειγμα: Αριθμός κατοίκων σε μια δεδομένη στιγμή, που μπορεί να εκφραστεί αριθμητικά (για παράδειγμα, 42.670) ή ως χαρακτηριστικό (πολλά).
  • Δείκτης: Μέτρο που αντιπροσωπεύει μια συγκεκριμένη κατάσταση σε ένα πρόγραμμα. Η λειτουργία του είναι να υποστηρίζει τη λήψη αποφάσεων. Για παράδειγμα, ο πληθυσμός σε δεδομένο χρόνο είναι x (για παράδειγμα, 1,243).
  • Ένδειξη (ή αναφορά): ομάδα δεικτών που συνοψίζονται σε μια έκφραση. Βασίζεται στο συνδυασμό πολλών δεικτών. Παράδειγμα: ρυθμός ανάπτυξης (CI = χ (t-1) / χ)
  • Πρότυπο (ή κατηγορία): Μια σειρά ενδείξεων ή δεικτών που παρέχουν πληροφορίες σχετικά με την απόδοση. Παράδειγμα: Το IC είναι πολύ υψηλό, υψηλό, μεσαίο ή χαμηλό σε κάποια χρονική στιγμή.

Όπως μπορεί να φανεί, κάθε όρος συνδέεται στενά με τα παρακάτω. Αυτές οι συνδέσεις εμφανίζονται στον πίνακα.

Πίνακας: Σχέση μεταξύ όρων

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ

Οι δείκτες πρέπει να είναι χρήσιμοι και έγκυροι. Δηλαδή, πρέπει να εξυπηρετούν το σκοπό της έρευνας και να αφορούν τις πληροφορίες που πρόκειται να συλλεχθούν.

Για παράδειγμα, αν θέλετε να γνωρίζετε τον αριθμό των χρηστών του συστήματος δημόσιας υγείας, ο δείκτης πρέπει να είναι ο αριθμός των χρηστών που πραγματικά χρησιμοποιούν το σύστημα υγείας και όχι ο αριθμός των ατόμων που απλά συνδέονται με το σύστημα υγείας.

Εκτός από αυτό το βασικό χαρακτηριστικό, η βιβλιογραφία συχνά αναφέρεται στα λεγόμενα κριτήρια SMART. Τα κριτήρια SMART προτάθηκαν αρχικά για τη σύνταξη στόχων (Doran, 1981) για έρευνα, καθώς και για οργανισμούς, έργα ή προγράμματα. Επί του παρόντος, όμως, έχουν γενικευτεί σε άλλες πτυχές του επιστημονικού και οργανωτικού πεδίου. Το SMART είναι η συντομογραφία για specific ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΣ , measurable ΜΕΤΡΗΣΙΜΟΣ, achievable ΚΑΤΟΡΘΟΤΟΣ, result-oriented  ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΣ and time-limited ΧΡΟΝΟΘΕΤΗΜΕΝΟΣ.

  • Specific: Ένας δείκτης είναι συγκεκριμένος εάν εκφράζεται με σαφήνεια και ακρίβεια
  • Measurable: Ο δείκτης πρέπει να εκφράζεται με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι εύκολο να δει κανείς πώς καθορίζεται το μέγεθος.
  • Achievable or feasibl: Κατά κανόνα, είναι κατανοητό ότι ο δείκτης είναι κατάλληλος για την αξιολόγηση του προγράμματος. Μπορεί επίσης να γίνει κατανοητό ότι ο δείκτης έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να είναι δυνατή η χρήση του.
  • Result-oriented: Ο δείκτης πρέπει να είναι κατάλληλος για να είναι σε θέση να μετρηθεί. Η συλλογή δεδομένων πρέπει να ταιριάζει με τις πληροφορίες που πρέπει να αναλυθούν.
  • Limited in time: Ο δείκτης πρέπει να είναι αποτελεσματικός σε μια προκαθορισμένη χρονική περίοδο.

Παρά τη χρησιμότητα αυτών των κριτηρίων, είναι σαφές ότι προέρχονται από τον καθορισμό στόχων. Εν πάση περιπτώσει, η αναθεώρηση είναι απαραίτητη για την καλύτερη αντιστοίχιση του πεδίου αξιολόγησης.

ΤΥΠΟΙ ΔΕΙΚΤΩΝ

Οι δείκτες μπορούν να ταξινομηθούν σε αμέτρητες μορφές: το στοιχείο της βαθμολογίας, ο βαθμός αντικειμενικότητας, η απλότητα, η σχετικότητα, εσωτερική ή εξωτερική κ.λπ. Τελικά, οι δείκτες εξαρτώνται μόνο από το στοιχείο στο οποίο χρησιμοποιούνται:

Οι δείκτες μπορούν να ταξινομηθούν σε αμέτρητες μορφές: το στοιχείο της βαθμολογίας, ο βαθμός αντικειμενικότητας, η απλότητα, η σχετικότητα, εσωτερική ή εξωτερική κ.λπ. Τελικά, οι δείκτες εξαρτώνται μόνο από το στοιχείο στο οποίο χρησιμοποιούνται:

ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΛΑΙΣΙΟΥ: Αυτά είναι όλα όσα συγκέντρωσαν πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση στην οποία λαμβάνει χώρα το πρόγραμμα, π.χ. ο αριθμός των ατόμων που επωφελούνται από το πρόγραμμα, το οικονομικό επίπεδο του πληθυσμού που ενδιαφέρει, τον αριθμό των ασθενών που υποβάλλονται σε θεραπεία κ.λπ.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Οι δείκτες που μετρούν, μεταξύ άλλων, τους ανθρώπινους πόρους που συσχετίζονται με το πρόγραμμα, οικονομικοί, υλικοί και κοινωνικό-πολιτιστικές πτυχές. Αυτό περιλαμβάνει τους δείκτες που συγκεντρώνουν δεδομένα σχετικά με τον προγραμματισμό και το σχέδιο εφαρμογής (οικονομικός προϋπολογισμός, προγραμματισμένο ημερολόγιο, αριθμός προγραμματισμένων συνεδριάσεων κ.λπ.).

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ: Οι δείκτες που χρησιμοποιούνται εδώ προσπαθούν να συγκεντρώσουν πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο που το σχέδιο εξελίσσεται στην πραγματικότητα. Για παράδειγμα: αριθμός εκπαιδευτικών συνεδριών, αξιολόγηση του υλικού από τους χρήστες, ώρες για μια εργασία, άτομα που εργάζονται σε μια συγκεκριμένη δραστηριότητα, κόστος υλικοτεχνικής υποστήριξης του προγράμματος κλπ.

ΠΡΟΪΟΝΤΑ: Τα κριτήρια αυτά αποσκοπούν στη συλλογή δεδομένων σχετικά με τον αντίκτυπο του προγράμματος. Σε αυτή την συνιστώσα, πρέπει να διακρίνουμε τα προϊόντα από τα αποτελέσματα και τις επιπτώσεις. Τα προϊόντα είναι τα πιο άμεσα αποτελέσματα ή βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα, π.χ. Αριθμός εκπαιδευόμενων, τελικό κόστος του προγράμματος, μέση βαθμολογία χρήστη στο τέλος ενός προγράμματος κλπ. Αυτά είναι τα ενδιάμεσα αποτελέσματα. Αυτό επηρεάζει, για παράδειγμα, τη μεταβολή των κανόνων σε ένα μέρος, εξ ολοκλήρου ή εν μέρει λόγω των προϊόντων του προγράμματος.

Τελικά, ο αντίκτυπος είναι ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος ενός προγράμματος, συμπεριλαμβανομένων των προγραμματισμένων και μη προγραμματισμένων θετικών και αρνητικών επιπτώσεων. Για παράδειγμα, η μείωση της ρύπανσης σε μια περιοχή, η αλλαγή της στάσης ενός μέρους του πληθυσμού σε σχέση με ένα πρόβλημα, το ποσοστό κατανάλωσης προϊόντων χωρίς ζάχαρη.

«  Άσκηση!

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει τον ιστοχώρο της Eurostat, όπου διατίθεται μεγάλο μέρος των δεδομένων στο κοινό. Δημιουργήστε ένα σύντομο δοκίμιο με 1000 λέξεις κατ ‘ανώτατο όριο σχετικά με την προβλεπόμενη εξέλιξη του πληθυσμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για να γίνει αυτό, πρέπει να αναζητήσετε τον αντίστοιχο δείκτη βάσει των δεικτών που συλλέγονται στη Eurostat.

Σύνδεσμος για το Eurostat: https://ec.europa.eu/eurostat/data/database

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License

The European Commission support for the production of this publication does not constitute an endorsement of the contents which reflects the views only of the authors, and the Commission cannot be held responsible for any use which may be made of the information contained therein.

ΔΕΙΚΤΕΣ