ΕΙΣΑΓΩΓΉ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Όταν αναφερόμαστε στην “αξιολόγηση του προγράμματος”, εννοούμε μια μεζούρα που αποτελείται από δύο μέρη: την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ και τα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ.

Η αξιολόγηση σημαίνει να γίνονται εκτιμήσεις προκειμένου να λαμβάνονται αποφάσεις με βάση αυτές.

Ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα μπορεί να περιγραφεί ως μια συλλογή από προσωπικούς, μεθοδολογικούς, υλικούς και χρονικούς πόρους, για έναν εκπαιδευτικό στόχο των ατόμων σε μια συγκεκριμένη κοινωνική πραγματικότητα.

Ως εκ τούτου, η αξιολόγηση του προγράμματος μπορεί να γίνει κατανοητή ως:

Προγραμματισμένα και συστηματικά μέτρα που εφαρμόζονται σε ένα στοχοθετημένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Η πρόθεση είναι να αξιολογηθεί η αξία μέρους ή του συνόλου της εξέλιξης, του σχεδιασμού ή του αντίκτυπου αυτού του προγράμματος και να ληφθούν χρήσιμες πληροφορίες για τις αποφάσεις σχετικά με την αποτελεσματικότητα, τη συνέχεια ή, αν είναι απαραίτητο, την προσαρμογή του προγράμματος.

ΛΟΓΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Η εφαρμογή ενός προγράμματος απαιτεί τη συμμετοχή των ανθρώπων, επενδύοντας χρόνο και πόρους και επηρεάζοντας το στενό κοινωνικό μας περιβάλλον.

Η εκτέλεση ενός προγράμματος συνεπάγεται επομένως με την πραγματοποίηση μιας επένδυσης, κινητοποιώντας πόρους που δεν είναι διαθέσιμοι για άλλες δραστηριότητες κατά τη διάρκεια του υπόλοιπου χρόνου. Είναι σημαντικό να διασφαλίσουμε τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του προγράμματος και να προβλέψουμε τα αποτελέσματα και, βεβαίως, να τα επανεξετάζουμε διαρκώς.

Μια αξιολόγηση καθιστά δυνατό τον εντοπισμό των οφελών του προγράμματος τόσο για τα άτομα (παρατηρητές, μαθητές, εκπαιδευτικούς, υποστηρικτές κλπ.) Στα εμπλεκόμενα θεσμικά όργανα και, στο περιβάλλον/ δίκτυο. Είναι επίσης ένα πολύτιμο εργαλείο για να δικαιολογήσει τις επενδύσεις που έγιναν.

Συνοπτικά, μπορούμε να αναφέρουμε τους ακόλουθους λόγους για την πραγματοποίηση μιας αξιολόγησης:

  • Αποδοτικότητα των δημόσιων κονδυλίων
  • Αντιμετωπίζοντας τη λήψη αποφάσεων
  • βελτιώσεις προγράμματος
  • Ανασκόπηση και τεκμηρίωση βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων
  • Βιώσιμη ικανότητα ανάπτυξης μεταξύ πελατών και φοιτητών
  • Ευκαιρίες για προσαρμογή σε άλλα εκπαιδευτικά πλαίσια, κλπ.

Η αξιολόγηση εντοπίζει πτυχές που δεν λειτουργούν στο αναμενόμενο επίπεδο. Σας επιτρέπει επίσης να προσδιορίσετε και να επισημάνετε τα θέματα που λειτουργούν σωστά στο πρόγραμμα. Τέλος, ακόμη και τα προβλήματα που δεν συμπεριλήφθηκαν στο πραγματικό πρόγραμμα μπορούν να εντοπιστούν, αλλά μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του προγράμματος

Η αξιολόγηση μπορεί επομένως να εφαρμοστεί γιατί:

  • Προσδιορίζει τις ανάγκες των μαθητών στην αρχή του προγράμματος.
  • Επιτρέπει την παρατήρηση της απόδοσης των μαθητών κατά την εκτέλεση του προγράμματος.
  • Επιτρέπει την αξιολόγηση των στόχων που επιτυγχάνουν οι μαθητές.

Η αξιολόγηση καθιστά επίσης δυνατή την αιτιολόγηση των επενδύσεων που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της αποτελεσματικότητας. Αυτή η πτυχή είναι απαραίτητη εάν υποθέσουμε ότι τα έργα και τα προγράμματα χρηματοδοτούνται με δημόσιο κονδύλι.

Μια σαφής και διαφανής αξιολόγηση, η οποία αποδεικνύει την αποτελεσματικότητα και την επιτυχία ενός προγράμματος, διευκολύνει την επίτευξη της υποστήριξης των δημόσιων αρχών.

ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Η διαδικασία αξιολόγησης των προγραμμάτων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα χαρακτηριστικά του ίδιου του προγράμματος και από το πλαίσιο. Επομένως, επηρεάζει το επιλεγμένο μοντέλο αξιολόγησης, το οποίο χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς. Ωστόσο, είναι πολύ πιθανό στις περισσότερες διαδικασίες αξιολόγησης.

  • πλησιάζω
  • σχέδιο
  • συλλογή πληροφοριών
  • ανάλυση
  • αναφορά

Προκειμένου να είναι σε θέση να προβεί σε αξιολόγηση, πρέπει πρώτα να διευκρινιστούν ορισμένα ερωτήματα

Φανταστείτε ότι σας ζητείται η αξιολόγηση ενός προγράμματος στο πλαίσιο εργασίας σας. Μπορεί να υπάρχουν ερωτήματα όπως:

  • Ποιος θα πρέπει να πραγματοποιήσει την αξιολόγηση;
  • Γιατί θέλετε να αξιολογήσετε το πρόγραμμα;
  • Τι ακριβώς πρέπει να αξιολογηθεί (ολόκληρο το πρόγραμμα ή μέρος αυτού);
  • Ποιες πλευρικές και οριακές συνθήκες υπάρχουν;
  • Μπορεί η αξιολόγηση να διεξαχθεί υπό τις υπάρχουσες συνθήκες;

Άλλες ερωτήσεις που μπορεί να προκύψουν στην αρχή είναι:

  • Ποια στοιχεία πρέπει να ληφθούν υπόψη;
  • Υπάρχουν δείκτες για δράση;
  • Ποια ποιοτικά κριτήρια πρέπει να χρησιμοποιηθούν;
  • Ποιες πληροφορίες είναι διαθέσιμες πέρα από το πλαίσιο του προγράμματος;

Αυτά είναι μερικά από τα ζητήματα που πρέπει να επιλυθούν πριν ξεκινήσετε την αξιολόγηση.

Υλοποίηση του προγράμματος

Κατά την εφαρμογή ενός προγράμματος, μπορούμε να περιγράψουμε δύο καταστάσεις. Πρώτον, ότι το ίδιο το πρόγραμμα έχει προγραμματίσει ή περιλαμβάνει την αξιολόγηση και, δεύτερον, ότι δεν συμβαίνει αυτό.

Κατά την εφαρμογή ενός προγράμματος, μπορούμε να περιγράψουμε δύο καταστάσεις. Πρώτον, ότι το ίδιο το πρόγραμμα έχει προγραμματίσει ή περιλαμβάνει την αξιολόγηση και, δεύτερον, ότι δεν συμβαίνει αυτό.

Στην πρώτη περίπτωση, θα είναι δυνατή η εφαρμογή μιας αξιολόγησης με βάση τις αρχές που ορίζονται στο πραγματικό πρόγραμμα. Η αξιολόγηση αυτή μπορεί να συμπληρωθεί ή να βελτιωθεί με μια γενικότερη προσέγγιση, η οποία δεν περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη βελτίωση της αξιολόγησης. Στη δεύτερη περίπτωση, η αξιολόγηση πρέπει να βασίζεται στα χαρακτηριστικά και την εξέλιξη του προγράμματος, αν και δεν αποτελεί πραγματικό μέρος του ίδιου του προγράμματος.

Ας υποθέσουμε ότι ένα πρόγραμμα έχει ξεκινήσει σε μια γειτονιά για να αυξήσει το ποσοστό ανακύκλωσης αποβλήτων. Στο ίδιο πρόγραμμα, υπήρξε μια φάση αξιολόγησης των επιπτώσεων και βελτίωσης που μπορεί να επιτευχθεί με το πρόγραμμα. Σε αυτό το στάδιο αναμένεται να αυξηθεί ο ρυθμός ανακύκλωσης κατά 10% μετά την εφαρμογή του προγράμματος. Αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ανεπιτυχής και μάλιστα μπορεί να θεωρηθεί ως αποτυχία σε άλλα μέρη της πόλης, καθώς η κάθε γειτονιά έχει τα δικά της χαρακτηριστικά. Από την άλλη, στην περίπτωση αυτή, το 10% μπορεί να θεωρηθεί και ως επιτυχία, διότι στην εξεταζόμενη περιφέρεια, η οποία υπόκειται σε κοινωνικές αλλαγές, δεν έχουν επιτευχθεί ποτέ τέτοιες βελτιώσεις στην αστική ανάπτυξη.

Βάση αυτού, ο αξιολογητής καθορίζει τη διαδικασία, τα κριτήρια αποτελεσματικότητας σε ένα κατάλληλο πλαίσιο, το οποίο επίσης επηρεάζεται από πτυχές εκτός του προγράμματος. Εάν αυτό το πλαίσιο δεν υλοποιηθεί, μπορεί να προκύψουν παραλλαγμένες και μη ρεαλιστικές εκτιμήσεις. Ως εκ τούτου, το πρόγραμμα έχει το πλεονέκτημα γιατί στην αρχική του εγκατάσταση η αξιολόγηση περιλαμβάνεται.

Ανεξάρτητα από το αν περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα ή όχι, οι αξιολογήσεις πρέπει πάντοτε να εξετάζουν ποιες λύσεις προτείνονται και ποιες εναλλακτικές προτείνονται. Αυτό δίνει την ευκαιρία να επιλέξεις τον πιο αποτελεσματικό τρόπο.

Η επιτυχία μιας αξιολόγησης

Η επιτυχία μιας αξιολόγησης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον σχεδιασμό και την οργάνωση της διαδικασίας. Όταν γίνει ο προγραμματισμός είναι απαραίτητο να μάθουν και για την συγκέντρωση πληροφοριών. Η ομάδα αξιολόγησης πρέπει να έχει την προθεσμία συλλογής δεδομένων όσο πιο νωρίς γίνεται (τόσο τα αρχικά όσο και ενδεχομένως αργότερα) και να διασφαλίζει ότι υπάρχει η διαδικασία συλλογής δεδομένων και ότι έχει εξουσιοδοτηθεί να το κάνει. (ερωτηματολόγια, παρατηρήσεις, δοκιμές κλπ.)

Μόλις συγκεντρωθούν οι πληροφορίες, ο αξιολογητής έχει ευαίσθητα δεδομένα που είναι απόρρητα. Όπως συμβαίνει και με κάθε άλλο είδος προσωπικών πληροφοριών, τα δεδομένα, το ιδιωτικό απόρρητο και ορισμένοι κώδικες δεοντολογίας υποβάλλονται επίσης σε αξιολόγηση από τους αξιολογητές. Ένα επαρκές σύστημα αποθήκευσης μαζί με την απόλυτη εγγύηση εμπιστευτικότητας είναι δύο βασικές απαιτήσεις που χρειάζεται ο αξιολογητής όσον αφορά τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα.

Αμέσως μετά τη λήψη πληροφοριών, η ανάλυση θα ξεκινήσει. Αυτό γίνεται σύμφωνα με τους στόχους αξιολόγησης και τις απαιτήσεις για την αξιολόγηση. Ο τύπος της ανάλυσης και οι τεχνικοί πόροι που χρησιμοποιούνται εξαρτώνται από τα χαρακτηριστικά των δεδομένων, τα χαρακτηριστικά του προγράμματος, τους διαθέσιμους πόρους αξιολόγησης κ.ά.

Σε μια αξιολόγηση προγράμματος, τα δεδομένα που συλλέγονται μπορούν να είναι τόσο ποιοτικά (λεκτικά) όσο και ποσοτικά (αριθμητικά). Είναι επίσης δυνατή η ποιοτική ανάλυση (αξιολόγηση της ποιότητας των πληροφοριών) ή η ποσοτική (αξιολόγηση των μεζουρών που προσδιορίζονται). Εάν διασταυρώνονται και οι δύο επιλογές, ονομάζονται τέσσερις κατηγορίες ανάλυσης:

  • ποιοτική ανάλυση ποιοτικών δεδομένων
  • ποιοτική ανάλυση ποσοτικών δεδομένων
  • ποσοτική ανάλυση ποιοτικών δεδομένων
  • ποσοτική ανάλυση ποσοτικών δεδομένων

Αναφορά

Τέλος, η ομάδα των αξιολογητών πρέπει να μεταφράσει όλες τις εργασίες τους στην κατάλληλη αναφορά. Ανάλογα με τις επιστημονικές ανάγκες των αξιολογητών ή άλλων ακροατών για τους οποίους έγινε η αναφορά , θα γράφεται βάση της μιας ή της άλλη μορφής. Κατά συνέπεια, δεν γράφεται μια αναφορά για όλα, για παράδειγμα, για τους γονείς των μαθητών, τις επιτροπές καθηγητών, τις ομάδες εποπτείας ή τους πολιτικούς του υπουργείου Παιδείας. Πέραν των διαφορετικών τρόπων με τους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί η αναφορά, είναι και οι διαφορετικοί εκφραστικοί τρόποι, οι εκθέσεις μπορούν να ομαδοποιηθούν σε μια γενική δομή η οποία περιλαμβάνει ένα εξώφυλλο, μια σύνοψη, πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα που αξιολογείται, τη μέθοδο αξιολόγησης και τα επιτευχθέντα αποτελέσματα. Η συζήτηση, η οποία συμπεραίνεται από τα αποτελέσματα, ολοκληρώνεται με μια σειρά συμπερασμάτων και συστάσεων.

«  Άσκηση!

Πείτε στους γονείς σας (ή στον σύντροφό σας). Φανταστείτε πώς σας ρωτάνε τι κάνετε σε αυτή την τάξη. Και όμως έχετε την ιδέα να τους πείτε για μια αξιολόγηση προγράμματος, σωστά; Εάν το κάνετε, θα σας κοιτάξει και θα σας ρωτήσει, σε παρακαλώ εξήγησε μου με μεγαλύτερη ακρίβεια τι είναι η αξιολόγηση.

Προσπαθήστε να εξηγήσετε ότι δεν έχει ποτέ ακούσει για αξιολογήσεις και δεν έχει καμία σχέση με αυτές. Σημειώστε την εξήγηση.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License

The European Commission support for the production of this publication does not constitute an endorsement of the contents which reflects the views only of the authors, and the Commission cannot be held responsible for any use which may be made of the information contained therein.

ΕΙΣΑΓΩΓΉ